|
>>
مطالعات جامعه
شناسي روستائي و جامعه شناسي اسكان:
با
توجه به مشكلات سكونتي شهرك فولاد شهر در كنار كارخانه
عظيم ذوب آهن اصفهان و بررسي و شناسائي نقاط ضعف و قوت
سكونت در آن و همچنين شناسادي نيازهاي سكونتي ساكنان آن
گروه مطالعات جامعه شناسي اسكان در رابطه با بارگذاريهاي
سكونتي شهركهاي مجتمع عظيم فولاد مباركه پيشنهاداتي ارائه
داده است. و همچنين با توجه به اين مساله كه استقرار صنايع
سنگين در مناطق روستائي بر نحوه زندگي مردم محل تاثيرات
قابل ملاحظه اي به جاي مي گذارد و اين كه تغييرات مذبور
آنچنان عميق است كه گاهي روستائي را به شهري مبدل مي سازد
و يا جمعيت روستائي را جذب مشاغل صنعتي و خدماتي مي نمايد
و حتي دريافت معماري مناطق اطراف اثرات مشهودي را ايجاد مي
كند و نيز زمينهاي زراعي را به نواحي مسكوني و كارگاههاي
خدماتي مبدل مي گردانند. گروه مطالعات جامعه شناسي روستادي
اقدام به مطالعه هاي دقيق در اين زمينه نموده و براي كاهش
نابرابريهاي موجود ميان شهر و روستا و مرتفع سازي پاره اي
از محروميت هاي روستائيان به منظور تشويق آنان به ادامه
سكونت و فعاليت در روستا راههائي را پيشنهاد كرده است.
همچنين نظر به اينكه تفكر همياري و همكاري در امور
عامالمنفعه و مسائل توليد روستائي از قديم الايام در
جامعه وجود داشته و دارد و از آنجا كه اشاعه تعاون و توسعه
سيستمهاي تعاوني موجب ميشود از طبيعيت سرسخت و امكانات و
عوامل توليد موجود به نحو احسن استفاده شود، بررسيهاي
جامعه شناسي منطقه مؤكداً توصيه مينمايد كه اشاعه، توسعه،
تجهيز و احياي تعاونيهاي روستائي بخصوص در زمينه توليد،
سرلوحه اقدامات تحول محيط روستا قرار گيرد. همانگونه كه از
محتواي گزارش جامعه شناسي روستائي مستفاد ميگردد با
استعانت از تعاونيها ميتوان از دو پديده طبيعي آب و خاك
كه در حال حاضر بصورت نامتناسب و ناقص از آنها استفاده
ميشود، به نحو مطلوب و معقول استفاده بعمل آورد. الگوهاي
ارائه شده در گزارش اصلي راهگشاي اين مسائل خواهد بود.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات زمين شناسي:
تعيين موقعيت جغرافيائي و پستي و بلنديها و حدود و
ثغور منطقه مطالعاتي و تشخيص حوزههاي زمين ساختي و روند آن و تعيين
طبقات و نوع و زمان نهشتهها و رسوبات، همچنين تشخيص شكستگيها و روند
گسلها و غيره، مجموعه مطالعات زمين شناسي را تشكيل داده است. همچنين
بررسي امكانات اقتصادي استخراج مواد اوليه مورد نياز در نهشتههاي
موجود مناطق چهارگانه و تعيين پراكندگي جغرافيائي و نتايج كانسارها و
معادن بعهده محققين گروه مطالعاتي زمينشناسي بوده است.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات خاك:
به منظور تعيين تنوع، گسترش، مقاومت خاك منطقه، نحوه
پراكندگي و كاربرد انواع خاك در فعاليتهاي مختلف اقتصادي و كشاورزي،
شهرسازي و احداث كارخانجات جنبي از صاحبنظران اين رشته كمك گرفته شده
است.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات
اقليم:
تعيين بادهاي غالب منطقه، جهت وزش بادها، شدت جريان
بادها در انتقال رطوبت به منطقه و تخليه آلودگيهاي محيطي و اثرات آنها
در نقل و انتقالات آلودگيها، و خاك و شن كه به تخريب بافت محيطي يا
زمينهاي زراعي منطقه آسيب ميرساند و احتمالات زماني وزش انواع
جريانها، تعيين درجه حرارت و اختلاف درجه حرارت شب و روز، فصول مختلف
سال، حداقل و حداكثر درجه حرارت در طول سال و متوسط درجه حرارت و تعيين
سردترين و گرمترين روزهاي سال و معدل تعداد روزهاي يخبندان كه در مجموع
در برنامهريزيهاي شهرسازي و صنعتي و كشاورزي كاربرد عملي دارد بعهده
گروه مطالعات اقليم بوده است.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات
ژئومورفولوژي:
اصليترين راهنمائي بارگذاريهاي سكونتي و شهرسازي و
بارگذاريهاي صنعتي در مناطق مورد مطالعه به منظور احتراز از ايجاد
تأسيسات در نقاط خاص مثل مخروط افكنهها، مسيلهاي قديمي و ساير
مكانهائيكه موجب خسارات جبرانناپذير ميباشد بعهده گروه مطالعات
ژئومورفولوژي بوده است.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات آبهاي سطحي:
با عنايت به اينكه به طور كلي در حوضهها هفتاد و پنج درصد و در
دشتها تا نود درصد ضايعات آبي داريم، نگهداري و حفظ نزولات آسماني و مديريت
صحيح منابع آب از اساسيترين اهداف برنامهاي بحساب ميآيد. مطالعات آبهاي
سطحي با تعيين تناوب بارشها از 1/1 سال تا 500 سال، حساسترين عامل برنامه
ريزي هاي منطقه اي در ابعاد شهرسازي و تعبيه كانالهاي تخليه آب، تاسيسات
صنعتي، تدوين برنامه هاي كشت، جمع آوري و پخش سيلاب ها به خاطر تقويت سفره
هاي زيرزميني و قنوات و ذخيره سازي به خاطر استفاده مطلوب و معقول در مصارف
كشاورزي و فضاي سبز به حساب مي آيد. شناسائي آبهاي سطحي منطقه و تعيين و
تخمين تناوبهاي آن را گروه مطالعات آبهاي سطحي عهدهدار بوده است.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات
آبهاي زيرزميني:
با تعيين نوع و كيفيت آبها و خصوصيات شيميائي، فيزيكي و
هدايت الكتريكي آبها، اندازهگيري دبي رودخانهها، چشمهها، قنوات، چاههاي
نيمه عميق و عميق و تعيين جهت جريان آبهاي زيرزميني و ميزان تغذيه و تخليه
سفرههاي زيرزميني و نهايتاً بيلان آب منطقه، تدوين برنامههاي بهرهبرداري
معقول از منابع زيرزميني آب براي مصارف كشاورزي، شهري و صنعتي و نيز تعيين
سياستهاي كشت در سالهاي مختلف را يك برنامه منطقهاي مشخص مينمايد كه محققين
گروه مطالعات آبهاي زيرزميني با همكاي گروههاي ديگر عهدهدار آن
بودهاند.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات پوشش گياهي:
با توجه به اينكه ادامه حيات بر روي كره
زمين بستگي به وجود و انواع پوشش گياهي دارد و بهرهوري صحيح و حفظ و احياي
پوشش گياهي در منطقه شناختي دقيق از آن را ضروري ميسازد. روي اين اصل، مجتمع
فولاد مباركه بينش و آينده نگري صحيح و به منظور پيشگيري از تأثيرات سوء
استقرار مجتمع مزبور در منطقه نياز به مطالعه و شناسائي پوشش گياهي را درك و
انجام آنرا پيشنهاد نمود. در مطالعه پوشش گياهي رسيدن به اهداف ذيل مورد نظر
بوده است.
الف- شناسائي فلور و پوشش گياهي منطقه به منظور
احياء آن
ب- شناخت عوامل مخرب پوشش گياهي و تنگناهاي موجود
در احياء آن
ج- بالابردن توليدات گياهي به منظور ايجاد
اشتغال در منطقه مورد مطالعه
د- يافتن گونههاي مناسب به
منظور استفاده آنها در فضاي سبز و تعديل محيط زيست.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعه جمع آوري و پخش
سيلاب:
بارانهاي شديدي كه بر روي مناطق خشك ميبارد سبب بوجود آمدن هرز آب
شده و نهايتاً توليد سيل را باعث ميگردد كه همه ساله خسارات قابل توجهي را
به بار ميآورد. به علاوه هر ساله مقدار متنابهي از بهترين خاكهاي حاصلخيز
كشور را از جا كنده و با خود به همراه ميبرد. چنانچه نزولات آسماني را در
همان لحظات اول مهار نموده و در زمين نفوذ داده و به جاي جاري شدن در
مسيلها، در سيل بندهائي ذخيره نموده و زمينهاي مجاور را توسط آن تغذيه
نمائيم، ميتوان با كشت گونههاي مناسب اعم از مرتعي و يا زراعي بيشترين بهره
را از آب و خاك بدست آورد.
با در نظر گرفتن مطالب فوق گروه مطالعاتي
جمعآوري و پخش سيلاب بر آن شد تا با توجه به اهميت مسئله و وضع اسفانگيز
كشاورزي منطقه از امكانات موجود استفاده نموده و با استفاده از سادهترين
شيوههاي ممكن و بدون نياز به سرمايهگذاريهاي سنگين و تكنولوژي پيچيده و
وابسته به خارج از كشور، اقدام به تهيه طرح جمعآوري و پخش سيلاب نمايد تا با
احداث و بكارگيري آنها از منابع آب و خاك منطقه حفاظت گردد.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات جمعيت شناسي:
با تعيين
تعداد و تركيب جمعيت (سني، جنس، فعاليتي) و پراكندگي آن در منطقه، ميزان
اشتغال و تنوع مشاغل جمعيت فعال و غيرفعال، جمعيت باسواد و بيسواد، انواع
حركتهاي جمعيتي و مهاجرتها در محدوده مناطق مطالعاتي، تدوين سياستهاي نيروي
انساني، آموزش، اشتغال و غيره ميسر ميگردد كه گروه مطالعات جمعيت شناسي
عهدهدار تهيه و تنظيم، تعيين و تدوين اطلاعات فوق بوده
است.
صفحه قبل
>>
>>
روستاشناسي:
مطالعه بافت روستايي و پراكندگي روستاهاي مناطق
مطالعاتي با نگرشي به جميع مسائل و مشكلات و توانهاي بالفعل و بالقوه مناطق
روستائي را گروه روستاشناسي بعهده داشته است. اين گروه وسعت زمينهاي موجود
روستا، سطح زيركشت، ميزان برداشت محصولات گوناگون روستاها، تنوع فعاليتهاي
روستائي، صنايع دستي و سنتي و بومي منطقه را مشخص نموده و با تعيين جمعيت،
نيروي انساني و اشتغال روستا، تدوين برنامه تحول محيط را در راستاي
برنامهريزي منطقهاي امكانپذير ساخته است.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات تحول روستا و
محيط:
با تعمق در مجموعه مطالعات، اصول بهبود بخشي به شرايط محيط پيرامون
مجتمع عظيم فولاد مباركه و مناطق تحت تأثير آن در چارچوبهاي تعادل بخشي
اقتصادي- اجتماعي و ارائه الگوهاي تحول محيط و روستا به منظور استفاده مطلوب
از توان بالقوه و بالفعل منطقه و به خاطر حفظ بافت سنتي روستاها و تعديل
درآمد سرانه روستائي- شهري و صنعتي از جمله كارهاي گروه مطالعات تحول روستا و
زيست محيطي بوده است.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات جامعه شناسي روستائي و جامعه شناسي
اسكان:
با توجه به مشكلات سكونتي شهرك فولاد شهر در كنار كارخانه عظيم ذوب
آهن اصفهان و بررسي و شناسائي نقاط ضعف و قوت سكونت در آن و همچنين شناسادي
نيازهاي سكونتي ساكنان آن گروه مطالعات جامعه شناسي اسكان در رابطه با
بارگذاريهاي سكونتي شهركهاي مجتمع عظيم فولاد مباركه پيشنهاداتي ارائه داده
است. و همچنين با توجه به اين مساله كه استقرار صنايع سنگين در مناطق روستائي
بر نحوه زندگي مردم محل تاثيرات قابل ملاحظه اي به جاي مي گذارد و اين كه
تغييرات مذبور آنچنان عميق است كه گاهي روستائي را به شهري مبدل مي سازد و يا
جمعيت روستائي را جذب مشاغل صنعتي و خدماتي مي نمايد و حتي دريافت معماري
مناطق اطراف اثرات مشهودي را ايجاد مي كند و نيز زمينهاي زراعي را به نواحي
مسكوني و كارگاههاي خدماتي مبدل مي گردانند. گروه مطالعات جامعه شناسي
روستادي اقدام به مطالعه هاي دقيق در اين زمينه نموده و براي كاهش
نابرابريهاي موجود ميان شهر و روستا و مرتفع سازي پاره اي از محروميت هاي
روستائيان به منظور تشويق آنان به ادامه سكونت و فعاليت در روستا راههائي را
پيشنهاد كرده است.
همچنين نظر به اينكه تفكر همياري و همكاري در امور
عامالمنفعه و مسائل توليد روستائي از قديم الايام در جامعه وجود داشته و
دارد و از آنجا كه اشاعه تعاون و توسعه سيستمهاي تعاوني موجب ميشود از
طبيعيت سرسخت و امكانات و عوامل توليد موجود به نحو احسن استفاده شود،
بررسيهاي جامعه شناسي منطقه مؤكداً توصيه مينمايد كه اشاعه، توسعه، تجهيز و
احياي تعاونيهاي روستائي بخصوص در زمينه توليد، سرلوحه اقدامات تحول محيط
روستا قرار گيرد. همانگونه كه از محتواي گزارش جامعه شناسي روستائي مستفاد
ميگردد با استعانت از تعاونيها ميتوان از دو پديده طبيعي آب و خاك كه در
حال حاضر بصورت نامتناسب و ناقص از آنها استفاده ميشود، به نحو مطلوب و
معقول استفاده بعمل آورد. الگوهاي ارائه شده در گزارش اصلي راهگشاي اين مسائل
خواهد بود.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات صنعت:
گروه مطالعاتي صنعت با نگرش به مجموعه مسائل
مجتمع صنعتي استقرار يافته در منطقه از يك سو و از سوي ديگر با بررسي دقيق
صنايع موجود در منطقه از نقطه نظر تعداد، تنوع فعاليتها، پراكندگي جغرافيائي،
همگني و ناهمگني صنايع با توجه به درجات آنها، نيروي انساني شاغل در صنايع،
ابزار و ماشين آلات، بهرهوري صنايع، مشكلات و نارسائيهاي صنايع موجود،
امكانات و تسهيلات زيربنائي، برق، آب، انرژي، حمل و نقل، شبكههاي مواصلاتي و
نيروي كار موجود در منطقه امكان احداث صنايع جنبي مجتمع اصلي در مناطق مساعد
و منطبق بر نيازهاي مجتمع مادر و نيز نيازهاي اصلي و ساختاري منطقه را با
توجه به تعادل بخشي اقتصاد منطقه بررسي كرده است.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات
سكونتگاهي:
گروه مطالعات سكونتگاهي با توجه به اوضاع طبيعي، جغرافيايي،
اقليمي، كالبدي و شبكه ارتباطي منطقه جهت احداث واحدهاي مسكوني مورد نياز
مجتمع و نيز جهت بارگذاريهاي سكونتي بطور اعم، سه نقطه مناسب و مطلوب را كه
از لحاظ اقتصادي حداكثر صرفهجوئيهاي سرمايهاي و زماني در انتخاب آنها رعايت
گرديده معين نموده است.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات محيط زيست:
مديريت منابع طبيعي ملزم بر
حفاظت از جنگلها، كوهها، مراتع، رودخانهها، حيات وحش و گردشگاههاي زيباي
طبيعي ميباشد. لذا لازم است كه خط مشي و ضوابط قابل قبولي در امر حفاظت و
نگهداري از منابع طبيعي به عنوان سرمايه ملي ايجاد گردد.
روي اين اصل و
براي به حداقل رسانيدن ضايعات زيست محيطي ناشي از ورود صنعت عظيم فولاد
مباركه به منطقه، ضرورت مطالعات محيطزيست احساس گرديده و در كنار ديگر
مطالعات مربوط به تغيير محور مجتمع فولاد مباركه انجام پذيرفته است. هدف از
مطالعات زيستمحيطي عبارت بوده است از شناخت و بررسي منابع آلوده كننده هوا،
آب، خاك و تعيين منابع ايجاد سر و صدا در اثر استقرار مجتمع عظيم فولاد
مباركه در منطقه و برآورد كمي و كيفي پارامترهاي آلاينده هوا، آب و خاك و
بررسي اثرات آن بر بافت كشاورزي و زيستگاههاي انساني و حيات وحش منطقه مورد
مطالعه كه توسط گروه مطالعات زيست محيطي به انجام رسيده است.
صفحه قبل
>>
>>
مطالعات
فرهنگي و آموزشي:
تجزيه و تحليل واقع بينانه مسائل عيني روستاهاي تحت
تأثير استقرار مجتمع فولاد مباركه، حقايقي چند را روشن ميكند كه از
عمدهترين آنها مسئله كمبود درآمد خانوارهاي روستائي است كه منجر به
مهاجرتهاي روستائيان به شهرها ميگردد. گروه مطالعات فرهنگي و آموزشي با توجه
به اين مطالب در جهت بررسي مسائل و مشكلات روستاها و يافتن راهحلهاي مناسب
به منظور تحول منطقه قدم برداشته و با حضور در منطقه به پاسخگوئي به معضلات
گريبانگير روستا از ابعاد مختلف فرهنگي، علوم و فنون، آموزشهاي ساختاري و
خدماتي اقدام كرده و تحقيقات جامعي ارائه داده است. از جمله راهحلهاي
پيشنهادي اين گروه مطالعاتي براي تحول منطقه ايجاد مراكز خودكفائي بوده است
كه با آموزشهاي لازم خود، روستائيان را به امر تحول منطقه ترغيب نموده و از
طريق تشكيل كميتههاي كشاورزي، آموزش و پرورش، كميته عمران و كميته بهداشت
شركت فعال روستائيان را در امر تحول توصيه نموده است.
صفحه قبل
>>
>>
گزارش گروه سمعي و
بصري:
آنچه اساس و هدف تهيه گزارش سمعي و بصري را در ارتباط با طرح تغيير
محور مجتمع فولاد مباركه تشكيل داده تهيه يكسري برنامههاي جامع آموزشي با
ابعاد گوناگون بوده است. گروه سمعي و بصري براي مستند سازي و به تصوير
درآوردن پديدههاي طبيعي و انساني منطقه بطور جامعي از وسائل و تكنيكهاي زير
استفاده نموده است.
1-عكس، 2- اسلايد، 3- طراحي و گرافيك، 4- ويدئو، 5-
فيلم.
علاوه بر تلاش اين گروه اخيراً مجتمع فولاد مباركه خود نيز رأساً
دست به تهيه فيلمهاي متعددي زده تا آنها ار از طريق تلويزيون درمعرض افكار
عموم و بخصوص صاحبنظران و كارشناسان اجرائي قرار دهد.
با بررسيهاي عميق
جميع مطالعات فوقالذكر و جمع آوري يافتههاي مهم و نتايج حاصل از هر يك از
آنها و با در نظر گرفتن اين هدف كه مجموعه مطالعات مزبور بايست نهايتاً منجر
به ارائه پيشنهادات برنامهاي از لحاظ اقتصادي و اجتماعي در سطح منطقه مورد
مطالعه گردد، گروهي تحت عنوان گروه مطالعات آينده نگري در دفتر دانشگاه
اصفهان بوجود آمد تا اين مهم را به انجام رسانيده و با تلفيق و تركيب نتايج
حاصل از هر يك از مطالعات تخصصي، امر برنامهريزي اقتصادي- اجتاعي را در
منطقه براي برنامهريزان تسهيل نمايد.
بدين ترتيب گروه مطالعات آيندهنگري
كه كار تحقيقاتي آنها در مجله جداگانهاي ارائه گرديده است، نخست اقدام به
جمعآوري وضع موجود در ابعاد گوناگون نموده و سپس براساس نتايج حاصل از
مجموعه مطالعات، تصويري از آينده منطقه را پس از استقرار كامل مجتمع عظيم
فولاد مباركه و آغاز بهرهبرداري از آن درد و بعد زماني ميان مدت و بلند مدت
ترسيم نمود. موضوع آيندهنگري در پنج سرفصل عمده و بشرح زير تصوير گرديده
است:
1- آينده نگري جمعيت و نيروي انساني
2-
آيندهنگري كشاورزي و دامپروري
3- آينده نگري
صنعت
4- آينده نگري تحول منطقه
5- آينده
نگري زيستگاهها و محيط
آنچه مسلم است، تصوير مزبور ميتواند امر
برنامهريزي در سطح منطقه و احياناً تعميم آن در سطح ملي را تسهيل نمايد.
طبيعي است كه با در دست داشتن اطلاعات كمي و كيفي بيشتر كه نتيجه و ماحصل
مجموعه مطالعات حاضر ميباشد، امر برنامهريزي با شناخت بهتر و كيفيت بالاتر
امكانپذير خواهد
بود.
هماهنگ كننده مطالعات طرح تغيير محور مجتمع فولاد
مباركه
دكتر حسنعلي غيور- دفتر دانشگاه
اصفهان
صفحه
قبل
>>
|
